Tuesday, August 28, 2018

H ΑΙΓΛΗ μια μικρή ιστορία μου στο περιοδικό Παράλλαξη του καλοκαιριού

Summer Stories: Η Αίγλη Από parallaxi - August 14, 2018 0 Λέξεις: Κατερίνα Καριζώνη To πατρικό μου σπίτι βρισκόταν απέναντι από τον κινηματογράφο Αίγλη. Το χειμώνα τα έργα παίζονταν μέσα στον στεγασμένο χώρο που διέθετε δυο παράξενους τρούλους- εκεί βρίσκονταν κάποτε τα τουρκικά λουτρά. Το παλιό όνομα της Αίγλης ήταν Γενί χαμάμ, κάτι που το έμαθα πολύ αργότερα. Το καλοκαίρι τα έργα παίζονταν στον προαύλιο χώρο, οι τοίχοι του οποίου ήταν σκεπασμένοι με αγιόκλημα. Τους θερινούς μήνες λοιπόν, βλέπαμε σινεμά καθισμένοι στο μπαλκόνι του σπιτιού μας και μάλιστα χωρίς να χρειάζεται να κόψουμε εισιτήριο. Ωστόσο όλα τα μπαλκόνια της Κασσάνδρου, αλλά και της Αγίου Νικολάου γύρω απ΄την Αίγλη προσέφεραν δωρεάν θέαμα στους ενοίκους τους. Και δεν ήταν μόνο οι λαθροθεατές των μπαλκονιών. Παιδάκια σκαρφάλωναν στους τοίχους της Αίγλης και βλέπαν τα έργα κρυμμένα στο πυκνό αγιόκλημα. Δίπλα απ΄την Αίγλη ξυστά με την οθόνη της περνούσε τότε ένα δρομάκι που χώριζε τον κινηματογράφο απ΄το διπλανό ξυλουργείο. Το δρομάκι κατέληγε στο προαύλιο του Αγίου Δημητρίου που ήταν κατάσπαρτο από σπασμένες εβραϊκές ταφόπλακες. Σ΄εκείνο το στενό συνήθιζαν να κρύβονται ζευγαράκια για να φιληθούν, άντρες για να κατουρήσουν, παιδιά για να ανάψουν κανένα τσιγάρο στα κρυφά. Το στενό μύριζε άσχημα και κάποιοι είχαν κρεμάσει μια ταμπέλα στον τοίχο του ξυλουργείου που έγραφε «απαγορεύεται το ουρείν». Ωστόσο θαρρείς από αντίδραση απέναντι στη δυσοσμία, η φύση είχε εξεγερθεί και είχε καλύψει την πίσω πλευρά της Αίγλης με το αγιόκλημα που έπνιγε τη δυσάρεστη οσμή κάτω απ΄ το ευγενές άρωμα των λουλουδιών του. Στο μεταξύ τα καλά έργα παίχτηκαν: ο Μασίστας, ο Μπεν Χούρ, οι Άθλοι του Ηρακλή. Τα παιδιά που τα έβλεπαν μεγάλωσαν. Προτιμούσαν τώρα τους κινηματογράφους του κέντρου. Τα εισιτήρια λιγόστεψαν. Τότε άρχισαν να προβάλλονται οι τούρκικες ταινίες. Τα βράδια του καλοκαιριού απ΄τις ανοιχτές μπαλκονόπορτες γλιστρούσαν οι αμανέδες και τα ινδικά τραγούδια. Τα μπαλκόνια κινδύνευαν να καταρρεύσουν απ΄τους σινεφίλ της εποχής, οι περισσότεροι Μικρασιάτες που κατοικούσαν στην Κασσάνδρου και τα έργα ξυπνούσαν μνήμες απ΄ τις χαμένες πατρίδες τους. Ένα βράδυ καθόμουν στη βεράντα του σπιτιού, όταν είδα ξαφνικά τον ιδιοκτήτη του σινεμά να πετάγεται με μια μαγκούρα και να κυνηγάει τους λαθροθεατές που ήταν κρυμμένοι μέσα στο αγιόκλημα. Αμέτρητα παιδικά κορμιά έπεσαν κάτω και στη συνέχεια εξαφανίστηκαν. Και δεν έφτανε μόνο αυτό, αλλά την επομένη, όταν καθίσαμε στο μπαλκόνι για να δούμε σινεμά διαπιστώσαμε ότι κάτι είχε αλλάξει. Ο ιδιοκτήτης αγανακτισμένος προφανώς, είχε κρεμάσει λάμπες γύρω από τον τοίχο του κινηματογράφου και το φως σ΄ εμπόδιζε να δεις στην οθόνη. Έτσι το τζάμπα τελείωσε και τα μπαλκόνια αδειάσαν. Όμως και η Αίγλη έκλεισε περιέργως μετά από λίγο καιρό. Διαβάστε 

Read more at: http://parallaximag.gr/parallax-view/summer-stories-aigli

Thursday, May 17, 2018

Συμβουλές για όσους λύνουν σταυρόλεξα
------------------------------------------------------


Να λύνετε σταυρόλεξα
Για να αποφύγετε μελλοντικά το αλτσχάιμερ

Στη λέξη έρωτας να ξέρετε ότι
Πάντα κάποιο γράμμα περισσεύει
Και κάποιο δεν σου φτάνει
Γι΄αυτό να δείχνετε μεγαλοψυχία και υπομονή
Στη λέξη αλήθεια
Τα γράμματα είναι πιο πολλά
απ΄όσα φαίνονται
και προπαντός απ΄όσα σας ζητούνται
στη λέξη εγώ υπάρχει ένας αριθμός γραμμάτων
αυστηρά προσωπικός που δεν χωράει πουθενά
η λέξη θάνατος γράφεται στα μαύρα τετράγωνα
με μια μελάνη που σβήνει ό,τι γράφει
στα άσπρα κρύβονται πολύ συχνά παγίδες
με σημασίες για τις οποίες δεν υπάρχουν λέξεις
παρά μονάχα το κυνήγι των γραμμάτων
που δεν οδηγεί όμως πουθενά.


όσο για την λέξη αγάπη
πάρτε καλύτερα μικρό καλάθι
με λίγο ψωμί και κρέας για να ταίσετε τον λύκο
που ελλοχεύει στο βάθος του σταυρόλεξου.

Sunday, May 13, 2018

Επίσκεψη στο γιατρό



Και ξαφνικά είδα τρεις καλόγριες
στο σαλόνι του γιατρού μου
Περίμεναν  αμίλητες, καρτερικά τη σειρά τους
Σκυφτές, κρυμμένες στα κατάμαυρα ράσα τους
Τι είδους αρρώστια θα έχουν οι δύστυχες, αναρωτήθηκα
Εκείνες κοίταζαν συλλογισμένες την πόρτα του ιατρείου,
κάποια στιγμή βγήκε μια νοσοκόμα
                              με άσπρα  και τις φώναξε
Φορούσε κάτι τακούνια σαν στιλέτα
Που ηχούσαν εκκωφαντικά στο πάτωμα
Καθώς σηκώθηκαν οι καλόγριες είδα τις σκιές τους
 Η μια είχε τον ίσκιο ενός πάνθηρα
Η δεύτερη ενός βυθισμένου βαποριού
Η τρίτη  έσερνε πίσω της
τη σκιά ενός κοντραμπάσου

Παράξενη ασθένεια και πρωτάκουστη
να κουβαλάς ίσκιους που δεν σου ανήκουν
ξένες σκιές που δεν μπορείς να εξηγήσεις

να σέρνεις πίσω σου αλλότρια σκοτάδια.


Friday, April 27, 2018

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Κυριακή, 6 Μαΐου 2018, 6:00 μμ

Η λέσχη ανάγνωσης «Συγγραφείς της Θεσσαλονίκης» της Βιβλιοθήκης Τριανδρίας  «Ιωάννης Δ. Διαμαντής» συνομιλεί με τη συγγραφέα Κατερίνα Καριζώνη για το μυθιστόρημά της Η πόλη των αθώων.
15η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης - stand 12 (περίπτερο 15)
Εκθεσιακό κέντρο Helexpo: 3-5 Μαΐου 2018
Θεσσαλονίκη

Tuesday, March 20, 2018

πρόσκληση

Παρασκευή, 30 Μαρτίου 2018, 7:30 μμ

H Λέσχη Ανάνγωσης Νεοελληνικής Πεζογραφίας «Οξυγόνο» συνομιλεί με την Κατερίνα Καριζώνη με αφορμή το μυθιστόρημά της Μεγάλο Αλγέρι.
Ξενοδοχείο Caravan
Ρέμπελου 1
Θεσσαλονίκη

Tuesday, March 13, 2018

Πορτολάνος


Αν ρίξεις μια πέτρα
εκεί που θα πέσει θα βρεις πόσιμο νερό
Κι αν ρίξεις ένα βέλος θα βρεις
Μια γριά που κλώθει μ΄ένα αδράχτι
Κλώθει τα μελλούμενα, αλλά δεν το γνωρίζει
Το ‘γραφε ο πορτολάνος από τότε
Πως σε περίμενα σε κάποιο βυθό
Που ήταν παλιά αγκυροβόλιο
Αλλά τώρα φυσούσαν ανεμοστρόβιλοι
Και δεν μπορούσαν να πιάσουν τα πλοία
Υπήρχε ακόμα ένα γκρεμισμένο σπιτάκι
Που φαινόταν μόνο μέσα στη κόρη του ματιού
Πέρασαν είκοσι χρόνια από τότε,
Τι λέω χρόνια, μου φάνηκαν αιώνες
Άλλωστε κανείς δεν συμβουλεύεται
πια τους πορτολάνους
κι ας δείχνουν ακόμα
τα επικίνδυνα μπουγάζια στο κορμί
το πικρό ποτάμι της μνήμης
την πληγή που μας ξεδιψάει, μια βρυσούλα η ποίηση
τις σκιές που τόσο παράφορα αγαπήσαμε
κι έγιναν μαύρα πανιά στον ήλιο.

Saturday, March 10, 2018

KYKΛΟΣ ΠΟΙΗΤΩΝ




NEA ΜΕΛΗ ΚΥΚΛΟΥ ΠΟΙΗΤΩΝ
Στη σημερινή Γενική Συνέλευση εκλέχτηκαν νέα μέλη του Κύκλου Ποιητών οι ακόλουθοι: 

Γιώργος Ανδρέου
Γιώργος Βέης 
Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος
Αναστασία Γκίτση
Μαριέττα Δενδρινού-Πεπελάση
Νίκος Ερηνάκης
Σόνια Ζαχαράτου
Δημήτρης Κακαβελάκης
Γιώργος Κακουλίδης
Έφη Καλογεροπούλου
Κατερίνα Καριζώνη
Μαρία Κουλούρη
Βασίλης Λεβαντίδης
Σωτήρης Νικολακόπουλος
Χρήστος Ντάντος
Ασημίνα Ξηρογάννη
Λέανδρος Πολενάκης
Βάλτερ Πούχνερ
Μαρία Σκουρολιάκου
Γιάννης Στρούμπας
Ελένη Τζατζιμάκη
Χαρά Χρηστάρα
Γιώργος Ψάλτης

Sunday, January 14, 2018

21 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΡΤ3 ΣΤΙΣ 13,30 ΜΙΛΑΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΙΡΑΤΕΙΑ


ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΙΖΩΝΗ: http://www.megaron.gr/default.asp?pid=5&la=1&evID=3844

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΙΖΩΝΗ: http://www.megaron.gr/default.asp?pid=5&la=1&evID=3844



http://www.megaron.gr/default.asp?pid=5&la=1&evID=3844

http://www.megaron.gr/default.asp?pid=5&la=1&evID=3844

ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

Μέγαρο Μουσικής Αθηνών > Εκδήλωση
Μιχάλης Γρηγορίου


Η Λήδα και ο κύκνος
17 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2018/20:30

ΜΟΥΣΙΚΑ ΠΟΡΤΡΕΤΑ
- «Η Λήδα και ο κύκνος», κύκλος τραγουδιών σε ποίηση Κατερίνας Καριζώνη, έργο 87
- «Τα παγώνια της Μονής Βλατάδων», κύκλος τραγουδιών σε ποίηση Κατερίνας Καριζώνη, έργο 96
- «Mauve», κύκλος τραγουδιών σε στίχους επτανησίων ποιητών, έργο 79 (παραγγελία του Φεστιβάλ Λευκάδας 1999)
- «Purple», έργο 81

Καλλιόπη Βέτα
, Τάσης Χριστογιαννόπουλος τραγούδι
Φραντς Σεστάνι βιολί
Βαγγέλης Νίνα τσέλο
Μιχάλης Γρηγορίου πιάνο


Monday, January 1, 2018

ΤΟ ΛΑΚΩΝΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ 2018 μ΄ένα κείμενό μου για τη Μανιάτικη πειρατεία



ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

21 ΧΡΟΝΙΑ «ΛΑΚΩΝΙΚΟΝ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ 2018»


Κυκλοφόρησε το Λακωνικόν Ημερολόγιον 2018,
αφιερωμένο στη Μάνη ΟΛΗ.
Φέτος το Λακωνικό Ημερολόγιο, στις 480 σελίδες του, παρουσιάζει τη Μάνη, Λακωνική και Μεσσηνιακή. Συνεργάστηκαν ιστορικοί, αρχαιολόγοι, φιλόλογοι, κοινωνιολόγοι, συλλέκτες, μελετητές, περιβαλλοντολόγοι, ποιητές, με έναν κοινό παρονομαστή: την αγάπη γι’ αυτόν τον ιδιαίτερο τόπο, τη Μάνη, κι έδωσαν ένα σύνολο πολύπλευρο, πρωτότυπο, θα λέγαμε πλήρες. Περιλαμβάνονται:
     Η ιστορία της Χερσονήσου του Ταινάρου από τους παλαιολιθικούς χρόνους, την αρχαιότητα και τους βυζαντινούς χρόνους, από την Επανάσταση του 1821 έως και σήμερα.
     Τα μοναστήρια και οι ναοί, τα κάστρα, οι πύργοι, τα μουσεία, οι φάροι, οι αλυκές.
     Λαογραφία, οικονομία, ιατρική.
     Η αρχιτεκτονική, η μουσική, τα μεταλλεία, η χλωρίδα, τα σπήλαια, οι περιοχές Natura, οι πεζοπορικές διαδρομές.
     Μια αναλυτική παρουσίαση της χαρτογραφικής ιστορίας της περιοχής από σπάνιους χάρτες.
     Επίσης μελέτες για τα μοιρολόγια, αλλά και τα τραγούδια της, καθώς και κείμενα για τη λογοτεχνία, την ποίηση, τον κινηματογράφο και τη ζωγραφική.



Εκδόσεις «ΙΔΙΟΜΟΡΦή», Ορέστη 7, 23100 Σπάρτη, τηλ. 27310-82203,


Friday, December 22, 2017

ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΣΤΟ ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΟΥ

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΧΡΟΝΙΑ



Δελτίο Τύπου
“Η ΛΗΔΑ ΚΑΙ Ο ΚΥΚΝΟΣ”
O Mιχάλης Γρηγορίου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
Συμμετέχουν η Καλλιόπη Βέττα και ο Τάσης Χριστογιαννόπουλος
Τετάρτη 17 Ιανουαρίου 2018
Αίθουσα Δημήτρης Μητρόπουλος
Ύστερα από τρία χρόνια ο Μιχάλης Γρηγορίου, ένας από τους σημαντικούς ‘Ελληνες συνθέτες, με 104 έργα στο ενεργητικό του και αξιόλογη δισκογραφική παρουσία, θα παρουσιάσει ξανά έργα του στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, την Τετάρτη 17 Ιανουαρίου 2018.
Συμμετέχουν δύο σπουδαίοι ερμηνευτές ... Η Καλλιόπη Βέττα, με την οποία ο συνθέτης συνεργάζεται για πρώτη φορά και ο Τάσης Χριστογιαννόπουλος, που είχε τραγουδήσει στο παρελθόν τα ορατόρια του συνθέτη “Σκοτεινή Πράξη” και “Αντιγόνη”.
Στο πρώτο μέρος της συναυλίας, η οποία έχει χαρακτήρα μουσικής δωματίου, θα παρουσιαστούν οι κύκλοι τραγουδιών “H Λήδα και ο Κύκνος” και “Τα παγώνια της Μονής Βλατάδων” (σε πρώτη εκτέλεση) για δύο φωνές και πιάνο, σε ποίηση Κατερίνας Καριζώνη. Στο δεύτερο μέρος θα παρουσιαστούν οι κύκλοι “Μωβ” (σε ποίηση Βαλαωρίτη, Σικελιανού και Μαβίλη) και “Purple” (σε σονέτα του Σαίξπηρ στο αγγλικό πρωτότυπο), για πιάνο, βιολί, τσέλο και βαρύτονο. Στο πιάνο ο συνθέτης.
Ο Mιχάλης Γρηγορίου, γνωστός στο ευρύτερο κοινό από τις δισκογραφικές του δουλειές “Ανεπίδοτα Γράμματα”, “Η αγάπη είναι ο φόβος...”, “Ο Οδυσσέας στο ποτάμι”, πάνω στην ποίηση σπουδαίων Ελλήνων ποιητών, όπως του ‘Αρη Αλεξάνδρου, του Τάκη Σινόπουλου, του Τάσου Λειβαδίτη κ.λπ, τονίζει πως δεν του αρέσει ο πολυφορεμένος όρος της “μελοποιημένης ποίησης”.
Mε την ευκαιρία αυτής της συναυλίας, λέει χαρακτηριστικά: “Δεν λειτουργώ σαν ένας συνθέτης που “μελοποιεί” στίχους - ένας όρος που με απωθούσε ανέκαθεν, καθώς παραπέμπει συνειρμικά και σε ένα “μουσικό μπογιατισμά” της ποίησης - αλλά περισσότερο σαν σκηνοθέτης, σαν σκηνογράφος και σαν φωτιστής νοημάτων που αντιμετωπίζει κάθε ποίημα σαν ένα σενάριο ή σαν λιμπρέτο. Και καθώς κάθε ποίημα αξιώνει μια διαφορετική “σκηνοθετική” και “σκηνογραφική” προσέγγιση, γι’ αυτό επιτρέπω στον εαυτό μου να αντλεί από ένα πλήθος στυλιστικών επιδράσεων, που ανήκουν βέβαια στα προσωπικά μου βιώματα και που μπορεί να ξεκινάνε από την αναγέννηση και το μπαρόκ, να περνάνε απο τον Σούμαν ή τον Ραχμάνινω, ή τον Χατζιδάκι, να αγγίζουν ίσως το ρεμπέτικο και να φτάνουν ενίοτε μέχρι την avant garde”.
Συναυλία «Η Λήδα και ο Κύκνος»
Καλλιόπη Βέττα, Τάσης Χριστογιαννόπουλος τραγούδι
Φραντς Σεστάνι βιολί
Βαγγέλης Νίνα τσέλο
Μιχάλης Γρηγορίου πιάνο
Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
Αίθουσα
Δημήτρης Μητρόπουλος
Ημερομηνία/ Ώρα έναρξης:
17 Ιανουαρίου 2018/20:30
Προπώληση από:
27 Δεκεμβρίου 2017
Τιμές:
Φοιτητές, νέοι, άνεργοι, ΑΜΕΑ: € 7
Ζώνη Β: € 10
Ζώνη Α: € 15
Πληροφορίες
210 72.82.333

Sunday, November 26, 2017


Τετάρτη, 29 Νοεμβρίου 2017, 7:00 μμ

Η Λέσχη Ανάγνωσης της ΕΡΤ3 συνομιλεί με τη συγγραφέα Κατερίνα Καριζώνη. Η εκδήλωση είναι ανοιχτή στο κοινό.
Καφέ Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης
Εγνατίας 154
Θεσσαλονίκη


Monday, November 6, 2017

Δευτέρα, 6 Νοεμβρίου 2017

ΒΑΛΣ ΣΤΗΝ ΟΜΙΧΛΗ - ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΙΖΩΝΗ

ΒΑΛΣ ΣΤΗΝ ΟΜΙΧΛΗ


Το μυθιστόρημα αυτό θα το χαρακτήριζααστυνομικό-θρίλερ, του οποίου η πλοκή ξετυλίγεται μέσα σε ένα φορτισμένο ιστορικά περιβάλλον αυτό της Θεσσαλονίκης στα τέλη του 19ου αιώνα και την ανατολή του 20ου .  

Η ίδια η συγγραφέας μας έχει δώσει σημαντικά δείγματα της δουλειάς της ως ιστορικός μυθιστοριογράφος – αν είναι δόκιμος ο όρος– με κύριο χαρακτηριστικό της την εμμονή στην ιστορική λεπτομέρεια, χωρίς η μυθοπλασία να υποφέρει από την ιστορία. 

Έτσι μας εκπλήσσει ευχάριστα όταν για πρώτη φορά σε αυτό το βιβλίο παντρεύει το ιστορικό μυθιστόρημα με το αστυνομικό. 

Η ηρωίδα του βιβλίου –αρχειονόμος των Αρχείων της Πλατείας Κλαυθμώνος– δεν θα μπορούσε παρά να είναι Σαλονικιά. Άφησε πίσω τη ζωή της στη Θεσσαλονίκη για να μη θυμάται. Στην Αθήνα όμως τίποτα δεν μπορεί να τη γοητεύσει και να την κάνει να αισθανθεί πως βρήκε το ιδανικό γι΄αυτή μέρος να ζήσει. 

Νοσταλγεί την υγρασία, την ομίχλη της Θεσσαλονίκης, τις βραδινές βόλτες, την παραλία. 

Εδώ η συγγραφέας επινοεί ένα ευφυέστατο τρικ απόδρασης της ηρωίδας από τη μιζέρια της Αθήνας και ταυτόχρονα εισόδου των αναγνωστών της στην ιστορία.

Μέσα στο χαρτομάνι των εφημερίδων του Αρχείου, το μάτι της πέφτει στο φύλλο μιας εφημερίδας. Φάρος της Θεσσαλονίκης, 22 Ιανουαρίου 1899. Πρωτοσέλιδο: «Προβλέπεται νίκη του Τρικουπικού κόμματος». Σ' ένα άλλο, ένα δελτίο τύπου αναφέρει έναν χορό της ελληνικής κοινότητας και τον παρευρισκόμενο ανιψιό του προξένου της Αυστρίας, Φρανκ Αμαντέους Μάγερ. Σε ένα τρίτο, διαβάζει: «Στυγερό έγκλημα στην πλάζα ντι Σιέντε Καλέντζος. Ο βαθύπλουτος χρηματιστής Αλή Σαράτσογλου βρέθηκε στραγγαλισμένος στο γραφείο του. Είχε πολλούς εχθρούς. Ύποπτοι για τον φόνο θεωρούνται,... »

Η πρώτη έκπληξη έρχεται εκεί που ενώ ο αναγνώστης θα περίμενε μια περιπλάνηση του μυαλού της ηρωίδας στη Θεσσαλονίκη του 1899, δεν συμβαίνει αυτό αλλά ένας από μηχανής Θεός την οδηγεί σωματικά και πνευματικά στη Θεσσαλονίκη εκείνης της εποχής στο κέντρο των γεγονότων. 

Μια φωτιά στο Αρχείο αντί να σκοτώσει, ανασταίνει. Ανασταίνει μια ολόκληρη πόλη και μια εποχή.  

Έτσι ξεκινά ένα ταξίδι στην πολιπολιτισμική Θεσσαλονίκη του 1899, όπου οικονομικά, πολιτικά και προσωπικά συμφέροντα συνθέτουν μια κοινωνία πολύχρωμη, μια κοινωνία έντονων αντιθέσεων και διακριτών κοινωνικών τάξεων. Εβραίοι, Νεότουρκοι, Έλληνες, Βούλγαροι, ξένες μυστικές υπηρεσίες, πλούσιοι και νεόπλουτοι αντάμα με φτωχούς και χρεωμένους.

Η Θεσσαλονίκη είναι ακόμη υπό τουρκική κατοχή και το ηθικό των Ελλήνων κατοίκων της πληγωμένο από την νωπή ντροπιαστική ήττα του 1897. Τα πάθη και οι δυστυχίες οδηγούν σε εγκλήματα μίσους και εκδίκησης. 

Οι εθνότητες της πόλης εκφράζονται μέσα από τις θρησκείες και τα έθιμά τους, με αποτέλεσμα πολλές φορές συγκρούσεις.

Οι πολιτικές αντιθέσεις και οι επαναστατικές ομάδες Βουλγάρων, Τούρκων, Αυστριακών καθώς και τρομοκρατικές οργανώσεις, επιτείνουν τις συγκρούσεις και συνθέτουν μια εκρηκτική ατμόσφαιρα. 

Πάνω σε αυτόν τον πολύχρωμο εθνοτικό καμβά, η Καριζώνη θα εξελίξει το θρίλερ της αποκάλυψης του δολοφόνου με μαεστρία αστυνομικού μυθιστοριογράφου.

Ένα αγαπημένο στοιχείο της γραφής της Καριζώνη, το μεταφυσικό, διάχυτο και σε αυτό το έργο. Αριστοτεχνικά και άρτια παρουσιάζεται η ατμόσφαιρα της Θεσσαλονίκης του 1899 και φυσικά ποιητικά δοσμένη. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Καριζώνη είναι πρωτίστως ποιήτρια. Το κουβάρι του μύθου της ξετυλίγεται με μαεστρία και με το απαραίτητο σασπένς. Η ίδια δεν το αφήνει να κυλίσει ανεξέλεγκτο.

Θέλω να σταθώ ιδιαίτερα στην ποιητικότητα της γραφής της Καριζώνη, σε αυτό το βιβλίο περισσότερο, διότι εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με μια ιστορία έρωτα και ρομάντζου που ίσως να ταίριαζε μια τέτοια γραφή, αλλά για ένα αστυνομικό – θρίλερ μυθιστόρημα, που κάνει το εγχείρημα δύσκολο. Επειδή όμως η ποιητικότητα είναι φύση της συγγραφέως, ταίριαξε απόλυτα χωρίς να ξενίζει τον αναγνώστη, αντίθετα τον συνεπαίρνει.

Η ομίχλη της Θεσσαλονίκης, το σήμα κατατεθέν της, καλύπτει την ιστορία. Μπήκε και στον τίτλο άλλωστε. Οι ήρωες του βιβλίου θα χορέψουν βάλς μέσα στην ομίχλη με τα προσωπικά τους φαντάσματα και το φάντασμα μια πόλης χαμένης και ταυτόχρονα εξόχως επικίνδυνης.

Ατέλειωτες εικόνες, που ταξιδεύουν τον αναγνώστη , συναντάμε. Όλες οι αισθήσεις σε εγρήγορση. Όχι μόνο η όραση, αλλά και η όσφρηση. Σημαντικό λογοτεχνικό στοιχείο η όσφρηση για την άρτια παρουσίαση της ατμόσφαιρας. Στις σελίδες του έργου θα μυρίσουμε, βότανα και μπαχάρια στην Αιγυπτιακή αγορά, ναργιλέ, τρόφιμα στους πάγκους, φίνα μυρουδιά ντελικάτων υφασμάτων, αλλά και λάσπη και βρωμιά καταγωγίων. 
Δεν θα μπορούσε βέβαια να λείπει από εκείνη τη Θεσσαλονίκη ηχαλαρότητα, που εξακολουθεί μέχρι σήμερα να την χαρακτηρίζει.

Παρότι στο έργο η Καριζώνη εμμένει στη λεπτομέρεια, που κάποιος θα μπορούσε να τη χαρακτηρίσει υπερβολική, εντούτοις με το διάβασμα των σελίδων, διαπιστώνει ο αναγνώστης ότι όλα τα πραγματολογικά στοιχεία που παρατέθηκαν υπηρετούν αυστηρά την πλοκή και εντείνουν την αγωνία. Τσιγκλούν τον αναγνώστη να βρει τον δολοφόνο χωρίς όμως να το καταφέρνει στο τέλος.

Η εμμονή της Καριζώνη με τον Χρόνο και τον Τόπο, ευδιάκριτη και σε αυτό το έργο.

Κομμάτια του Χρόνου κολλημένα ταιριαστά στον Τόπο καθορίζουν τις προσωπικές διαδρομές των ηρώων. Συγκρούσεις και έρωτες οριοθετούν την ύπαρξη του καθενός και καταυγάζουν σκοτεινές πορείες.

Τέλος, όπως σε όλα τα προηγούμενα έργα της,  η συγγραφέας δεν αφήνει το μυαλό του αναγνώστη να τεμπελιάσει. Αφού καταφέρνει να μπολιάσει το μεδούλι του με την ιστορική και μυθοπλαστική ατμόσφαιρα του έργου, τον αφήνει να κολυμπήσει στα νερά των εικόνων της, έτοιμο κολυμβητή, έτοιμο να δώσει τις δικές του απαντήσεις, σε όσα του άφησε, εντέχνως, να ανακαλύψει.

Η γοητεία της γραφής άλλωστε βρίσκεται στα μικρά και σ΄όλα τα ανείπωτα του συγγραφέα. 

Μετά από τις πειρατικές της ιστορίες λοιπόν και τον Μεσαίωνα του Ευνούχου, το ξαναδουλεμενο Βαλς στην Ομίχλη είναι μια ακόμη ευχάριστη έκπληξη που μας επιφύλασσε η Καριζώνη. Αξίζει νομίζω να το διαβάσετε. 

Χριστόδουλος Λιτζερίνος
Οκτώβρης 2017 


Κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Καστανιώτη.

Saturday, November 4, 2017

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΦΡΑΚΤΑΛ


Εγώ, ο Κρόνος.


Γράφει η Ζωή Σαμαρά //

Κατερίνα Καριζώνη, «Σκοτεινός χρόνος», Αθήνα, Εκδόσεις Καστανιώτη, 2017, σελ. 44

Ο χρόνος, στη νέα ποιητική συλλογή της Κατερίνας Καριζώνη, μεταμορφώνεται ακατάπαυστα, ενώ απειλεί να εξαφανιστεί και να μας εξαφανίσει. Παραμένει πάντα σκοτεινός, κρυμμένος και κρυψίνους, εχθρικός. Το βιβλίο αρχίζει σημαδιακά με το ποίημα «Υποτίμηση» και πίσω από το νόμισμα υποψιαζόμαστε ότι κρύβεται η υποτίμηση των καιρών, ένα σιδήρεο γένος θνητών και αθανάτων. Εξάλλου, η παρακμή καραδοκούσε από την αρχή της ανθρωπότητας, στα κενά ανάμεσα στις μεταμορφώσεις του όντος και του χρόνου. Οι ήρωες των ποιητικών αφηγήσεών της είναι συχνά αντιήρωες, απλοί άνθρωποι που εκπροσωπούν αυθεντικά την ανθρώπινη κατάσταση. Η ποιήτρια ακυρώνει με αυτό τον τρόπο τα «μεγαλόσχημα» λόγια που γράφουν οι ιστορικοί και φτάνει στο βάθος των γεγονότων και των πραγμάτων.
Στο πρώτο ποίημα το ποιητικό εγώ αναρωτιέται πώς «ένας φτωχός σαλδαμάριος», ένας μπακάλης της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, θύμα της υποτίμησης, εξήγησε στα παιδιά του «τι σημαίνει να μη σε λογαριάζει ο καιρός». Στον εφιάλτη της αγοράς, με τη δική μας σημασία της λέξης, ο φτωχός απαντά με αξιοπρέπεια. Με τη σειρά του αποφασίζει να μη λογαριάζει τον καιρό, το χρόνο, «Ανέβηκε σ’ ένα ξύλινο σκαμνί […] / έριξε μια ματιά στον Βόσπορο / και κάθισε να φάει»: τοποθετήθηκε συνειδητά μέσα στο χώρο και άφησε τη ροή του χρόνου να συνεχίζεται με τον πιο φυσικό τρόπο.
Στο δεύτερο ποίημα, ο χρόνος αλλάζει όψη, γίνεται νύχτα, ένα αρχέτυπο που κατακλύζει την ποίηση της Καριζώνη. Ο πασβάντης, ο νυχτοφύλακας, ζει και κυκλοφορεί μέσα στην άγρια νύχτα. Ο χρόνος ταυτίζεται με το σκοτάδι, συνεπώς με τη μη ύπαρξη. Στη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990), η ποιήτρια έγραφε:

Η νύχτα είναι μια μάγισσα αρχαία
μαύρα κουρέλια και φωτιές στο πρόσωπο
κι ένα τσουβάλι στον ώμο της, αστέρια.
(«Η νύχτα»)

Αναρωτιόμαστε αν τα αστέρια, έστω και σε τσουβάλι, σηματοδοτούν το φως, την ελπίδα. Η απορία μας προσκρούει στην ετυμολογική έννοια της λέξης, α-πόρος, μη πέρασμα, χωρίς ανταπόκριση.
Θα μπορούσαμε να συνεχίσουμε όλα τα ποιήματα ένα ένα, αποκαλύπτοντας την έντονη φιλοσοφική χροιά της ποίησης της Καριζώνη. Ο στοχασμός δεν είναι ωστόσο ο κύριος σκοπός της ποίησης. Αναμφιβόλως η αληθινή ποίηση έχει πάντα κάτι να πει, αλλά το λέει παρασύροντάς μας, σαν ποτάμι που κυλάει σε βάθος. Εξάλλου, το τρίτο ποίημα μοιάζει να μας μεταφέρει από το χρόνο στο χώρο. «Το προπατορικό λάθος» δεν είναι άλλο από τα δένδρα που δημιουργήθηκαν για να κατακτήσουν τον ουρανό και αποδέχθηκαν τη θέση που τελικά τα περίμενε: να «κουρνιάζουν στα κλαδιά τους τα πουλιά», τα αδέλφια τους που δεν υπάκουσαν στην εντολή να μείνουν στη γη, και επαναστάτησαν. Υπάρχει όμως και μια «άλλη άποψη», μας πληροφορεί το ποιητικό υποκείμενο: τόπος εκκίνησής τους είναι ο Άδης, τα κλαδιά τους είναι «τα σκελετωμένα χέρια των νεκρών». Με την αποδοχή της γήινης ύπαρξής του, το δένδρο μεταμορφώνεται σε αρχέτυπο, σε άξονα του σύμπαντος, που συνδέει τον Άδη, τη Γη και τον αρχικό προορισμό του, τον Ουρανό, ένα μη χώρο με τέταρτη διάσταση την αιωνιότητα, τον μη χρόνο. Μήπως όμως αυτό είναι ένα μάθημα για όλους μας, να αποδεχόμαστε τις ρίζες μας στη γη, αν θέλουμε να πετάμε ελεύθεροι στον ουρανό, απαλλαγμένοι από το βάρος του χρόνου; «Ας σβήσουμε πρώτα την έπαρση και μετά την πυρκαγιά», έλεγε ο Ηράκλειτος.

«Σε είδα κλεισμένο σε μια σταγόνα της βροχής», εξομολογείται σε παραλήπτη του ποιήματός της η ποιήτρια. Και η Κοκκινοσκουφίτσα είχε εκμυστηρευτεί στο προηγούμενο ποίημα: «αισθάνομαι ασφάλεια στην κοιλιά του ζώου». Ο χρόνος είναι εδώ η τέταρτη διάσταση του σκοτεινού χώρου. Προτιμούμε τον οριοθετημένο χώρο από το άνοιγμα του σύμπαντος. Και όταν το ποιητικό εγώ συνομιλεί με άλλο παραλήπτη, μας μεταφέρει σε άλλο κόσμο:
Δεν θα ξανασυναντηθούμε, μου φώναξες
γιατί δεν υπάρχει χρόνος στο σύμπαν
Ένα σύμπαν στο οποίο δεν υπάρχει χρόνος ανήκει στο επέκεινα. Στο εδώ σύμπαν κυριαρχεί ο χρόνος, ενώ έχει συγκεκριμένα όρια. Οι παραπάνω στίχοι από το ποίημα «Μνήμη» ερμηνεύουν το συγκλονιστικό «Μνημόσυνο» από τη συλλογή Ο ράφτης Ραντοσλάβ από το 1470. Στον ουρανό η γιαγιά τηγανίζει χρυσόψαρα –μεταμόρφωση των δακρύων νεαρής αγίας–, για να επικοινωνεί με τη γη και να ανάβει τα αστέρια τη νύχτα. Στην αρχή τα χρυσόψαρα βογκούν, όπως όλοι μας, μετά ησυχάζουν. Το πιο ποιητικό όμως σημείο βρίσκεται στην πράξη της γιαγιάς να ακυρώσει την έννοια της αιωνιότητας που χαρακτηρίζει οτιδήποτε συμβαίνει στον ουρανό, να διατηρήσει τα χωροχρονικά όρια των θνητών και να απονείμει θνητότητα στα πλάσματα του ουρανού. Στην ποίηση της Καριζώνη, ο σκοτεινός χρόνος είχε φτάσει ήδη από το 2002 στα ουράνια φαινόμενα.
«Η αιώνια σιωπή αυτών των απείρων διαστημάτων με τρομάζει», έγραψε ο Πασκάλ. Ωστόσο, όταν σκάβουμε στο ασυνείδητο συναντάμε την Ιστορία. Ένα ταξίδι στα βάθη της Θεσσαλονίκης για να χτιστεί το μετρό, μοιάζει με ταξίδι στην ψυχή που οδηγεί σε εξερεύνηση της ιστορίας της πόλης. Η πορεία αυτή είναι ένα παιχνίδι σκακιού, «το παίζουμε κρυφά κάτω απ’ τις λέξεις». Άρα, σκοτεινός δεν είναι μονάχα ο χρόνος που μας επιφυλάσσει δυσάρεστες εκπλήξεις. Είναι επίσης αυτός που γεννιέται στον Άδη ή κρύβεται σε υπόγειους χώρους, που ξεκινά από το ασυνείδητο, ατομικό ή συλλογικό. Η γλώσσα του ασυνειδήτου δημιουργεί και καταργεί το χρόνο. Γίνεται η μαύρη τρύπα του σύμπαντος που καταβροχθίζει στιγμές και όντα.
Ο χρόνος διαμορφώνεται από γεγονότα, τις μεταξύ τους σχέσεις και τη συμπαντική αλληλουχία που ακολουθούν, έλεγε ο Λάιμπνιτς. Μπορούμε να συμπεράνουμε ότι αν δεν υπάρχει χρόνος δεν υπάρχουν γεγονότα. Αυτή η θεωρία οδήγησε στη σύλληψη του χωροχρόνου. Και η Κατερίνα Καριζώνη γράφει στο ποίημα «Μεταμορφώσεις»:
Μέσα μου υπάρχει κρυμμένο ένα σπίτι
όπου κατοικώ εδώ και χρόνια.
Ζούμε μέσα στο χωροχρόνο, ο χωροχρόνος ζει μέσα μας. Υπάρχει άρα υπάρχουμε.

Η ποίηση της Κατερίνας Καριζώνη σπάει τα φράγματα των καιρών και της έκτασης, κυλά σαν ποτάμι, γίνεται Αχέροντας που ξεκινά από τον Άδη, για να κάψει και να δροσίσει τη γη, και μέσα από τα δέντρα να χαϊδέψει τον ουρανό. Μια μοναδική ποίηση που διαβάζεται σαν αφήγηση της πάλης του Εγώ με τον Κρόνο-χρόνο, δηλαδή με την ίδια του την ύπαρξη.

(Υπό δημοσίευση στο περιοδικό Θευθ, τ. 7, Ιούνιος 2018)